Axit oxalic (C₂H₂O₄) (Oxalic Acid)

Tổng quan về Axit oxalic (C₂H₂O₄)

Axit oxalic, còn gọi là axit etanedioic, là axit dicacboxylic đơn giản nhất với công thức C₂H₂O₄ (dạng khan) hoặc C₂H₂O₄·2H₂O (dạng ngậm nước). Khối lượng phân tử dạng khan là 90,03 g/mol. Sản phẩm thương mại thường ở dạng tinh thể trắng, không mùi, tan tốt trong nước và có vị chua đặc trưng của axit hữu cơ.

Axit oxalic nổi bật nhờ khả năng tạo phức mạnh với ion sắt (Fe³⁺) và các ion kim loại khác, tạo thành phức oxalat tan trong nước. Chính tính chất này khiến axit oxalic trở thành chất tẩy rỉ sét hiệu quả bậc nhất trong nhóm axit hữu cơ, an toàn hơn nhiều so với axit vô cơ mạnh như HCl hay H₂SO₄ khi xử lý bề mặt kim loại tinh xảo.

Vị trí trong ngành hóa chất

Tại Việt Nam, axit oxalic được tiêu thụ chủ yếu trong ba lĩnh vực: tẩy rỉ sét và làm sạch bề mặt kim loại, dệt nhuộm (làm chất khử và cầm màu), và sản xuất chất tẩy rửa chuyên dụng. Ngoài ra, axit oxalic còn tham gia vào quá trình tinh chế đất hiếm, sản xuất mực in và dược phẩm.

Sản phẩm do Tiến Dũng cung cấp có hàm lượng 99%+ dạng tinh thể, xuất xứ Trung Quốc, đáp ứng tiêu chuẩn công nghiệp cao và sẵn sàng phục vụ các đơn hàng từ nhỏ đến lớn trên toàn quốc.

Tính chất vật lý và hóa học

Axit oxalic dạng ngậm nước (dihydrate) có điểm nóng chảy 101,5°C. Dạng khan phân hủy ở 189,5°C. Độ tan trong nước: 9,5 g/100 mL ở 15°C và 120 g/100 mL ở 100°C. Axit oxalic là axit tương đối mạnh trong nhóm axit hữu cơ, pKa₁ = 1,25 và pKa₂ = 4,27.

Dạng sản phẩm

• Axit oxalic dihydrate 99%+ (C₂H₂O₄·2H₂O): Dạng tinh thể trắng, đóng bao 25kg. Đây là dạng thương mại phổ biến nhất, ổn định khi bảo quản, dễ sử dụng.
• Axit oxalic khan (anhydrous): Dạng bột trắng mịn, khối lượng phân tử 90,03 g/mol. Ít phổ biến hơn, dùng trong một số ứng dụng đặc thù yêu cầu không có nước.

Tiêu chuẩn chất lượng

Sản phẩm đạt tiêu chuẩn GB/T 5702 (Trung Quốc). Các chỉ tiêu kiểm soát chính: hàm lượng C₂H₂O₄·2H₂O, cặn cháy, hàm lượng sulfat, hàm lượng clorua và kim loại nặng. Mỗi lô hàng kèm COA đầy đủ.

Ứng dụng của Axit oxalic trong công nghiệp

• Tẩy rỉ sét và làm sạch kim loại: Axit oxalic là lựa chọn hàng đầu để tẩy rỉ sét trên bề mặt sắt thép mà không gây ăn mòn quá mức nền kim loại. Phức sắt oxalat tan trong nước, cho phép rửa sạch dễ dàng. Sử dụng rộng rãi trong bảo trì tàu biển, thiết bị công nghiệp, hệ thống đường ống.
• Dệt nhuộm: Chất cầm màu (mordant) trong nhuộm vải bằng thuốc nhuộm tự nhiên và tổng hợp. Chất khử trong quá trình tẩy trắng vải. Dùng để loại bỏ vết ố rỉ sắt trên vải trắng mà không làm hỏng sợi vải.
• Luyện kim: Tham gia vào quá trình tinh chế đất hiếm bằng phương pháp kết tủa oxalat. Dùng trong điện hóa và xử lý bề mặt nhôm (anodizing). Chất tẩy cặn trong trao đổi nhiệt và lò hơi.
• Chất tẩy rửa chuyên dụng: Thành phần chính trong sản phẩm tẩy vết ố rỉ sét trên sàn gạch, đá granite, inox. Hiệu quả cao với vết ố do sắt và mangan gây ra trong nước cứng.
• Sản xuất hóa chất: Nguyên liệu tổng hợp các muối oxalat (canxi oxalat, kali oxalat), sử dụng trong phân tích hóa học, sản xuất mực in và chất xúc tác.